• نرم افزار حقوق دانشگاهیان
  • نرم افزار اذانگو

 

رصدخانه های هوایی

تلسکوپ های هوایی

اخترشناسان و دانشمندان از 1960 به فکر راه اندازی رصد خانه هایی شدند که بتواند با تفیکیک بالا و بدون نویزهای پیرامون جو زمین تصاویر داده ها را دریافت نمایند و تا جایی که می توانند این تلسکوپ ها از جو پیرامونی زمین (تروپوسفر) خارج نمایند اما سئوال این است که چرا و به چه دلیلی دست به چنین اقدام زدند.

ابتدای امر لازم است درباره جو زمین و آلودگی های آن کمی بدانید

شاید نیم نگاهی به اسمان داشته باشید. ماه و یا ستاره های درخشان را در پرتو نورهای ضائد شهرهای بزرگ دیده باشید؛ اما وقتی که ازشهر خارج می شوید با حجم عظیمی از ستارگان و اجرام درخشان در فضای آسمان شب بالای سرتان مواجه می شوید. آنگاه است که با آلودگی نوری آشنا می شوید.

حال خود را جای یک رصدگر آماتور و یا حرفه ای قرار دهید و می خواهد فلان صور فلکی و سیاره را رصد نماید، طبیعی است که این آلودگی آزاردهنده تر خواهد شد. حتی شاید لازم باشد برای یک رصد بهتر ده ها و یا حتی صدها کیلومتر از محل سکونت بشر دور شوید و دل به صحرا و بیایان بزنید.

فرض کنید شما دانشمند اخترفیزیک و پژهشگر سازمان هوا و فضا هستید و می خواهید آسمان بالای سر خود را در طیف های دیگر مانند مادون قرمز – فرا بنفش و ایکس مورد بررسی قرار دهید. این بار به علاوه آلودگی های دیگر جو پیرامونی زمین نیز عامل مزاحم برای رصدهای شما خواهد بود. چرا که جو پیرامونی یعنی تروپوسفر به خاطر دارا بوده %85 بخار آب و رطوبت و ذرات معلق کل جو زمین مانع از دسترسی صحیح امواج ارسالی از سوی ستارگان به زمین می شود. ضخامت تروپوسفر بالغ 17 کیلومتر (ارتفاع ابر 12 کیلومتر) است.

حال با در نظر گرفتن چنین مشکلاتی چه باید کرد؛ یا باید رصدخانه های پیشرفته با توان تفیکیک پذیری بالا ایجاد نموده که بتواند خطاها و نویزهای ایجاد شده به خاطر رطوبت و غبار را حذف نماید و یا اینکه برای تصویر برداری بهتر به فکر تلسکوپ هایی خارج از محدوده تروپوسفر بود.

در سال 1975 ناسا اقدام به ساخت تلسکوپ هوایی کایپر ( Kuiper Airborne Observatory) نمود.این تلسکوپ در محافل علمی KAO معروف گردید. این رصدخانه بر روی یک فروند هواپیمای C-141A Starlifter سوار شده و  مجهز به یک منعکس‌کنندهٔ Cassegrain نود و دو سانتیمتری بود که برای رصد آسمان در طیف 1 تا 500 میکرومتر طراحی شده بود. به عبارتی این تلسکوپ ترازی از جو زمین قرار می گیرد که استراتسفر (Stratospher) نامیده می شود

رصدخانه هوایی کایپر

رصدخانه هوایی کایپر

قابلیت پرواز این رصدخانه در ارتفاع 14 کیلومتری به هر نقطه از زمین این مزیت را داشت که از لایهٔ رطوبتی جو زمین فراتر رفته و امواج مادون قرمز از فضا را دریافت کند. این رصد خانه سال 1995 بازنشسته و به آن دیگر ماموریتی سپرده نشد.

سال ۱۹۹۰  شاتل دیسکاوری تلسکوپ فضایی هابل (Hubble Space Telescope) که به اختصار HST نامیده می شود را در ارتفاع 560 کیلومتری مدار زمین قرار داد. نام این تلسکوپ از نام کیهانشناسی به نام ادوین هابل گرفته شد.

تلسکوپ فضایی هابل

اگر چه هابل اولین تلسکوپ فضایی نبود ولی یکی از بزرگترین و پرکاربرد ترین ها به شمار می آید. این تلسکوپ طی اقدام مشترک ناسا و سازمان فضایی اروپا به فضا پرتاب گردید. هابل به حل بسیاری از مشکلات نجوم که دانشمندان قبل از در مدار قرار گرفتن آن با آنها دست و پنجه نرم می کردند کمک کند.

 

  • این تلسکوپ توانست فاصله میان ستارگان را دقیق تر اندازه گیری کرده و سرعت گسترش جهان را تنها با ۱۰ درصد خطا تخمین بزند.
  • همچنین هابل توانست سن جهان و راهی در پیشه رو دارد را اندازه گیری و به دست دهد که این نتایج ناقض بسیاری از نظریات قبلی بود.
  • تصاویر با دقت بالای این تلسکوپ امکان مشاهده چگونگی شکل گیری سیاه چاله ها را در کهکشان های نزدیک به ما را فراهم کرد و نیز توانست کهکشان هایی را که میلیاردها سال نوری از ما فاصله دارند را آشکار سازی کرده و درهای جدیدی از علم را برای دانشمندان بگشاید.
  • هابل هر روز بین ۱۰ تا ۱۵ گیگابایت تصویر برای ستاره شناسان ارسال می کند. حجم این داده ها تا کنون بیش از ۱۰ ترابایت بوده است.
  • هابل بیش از ۴۰۰۰۰۰ رصد جداگانه از اجرام آسمانی به عمل آورده است.
  • هزاران مقاله نجوم بر اساس اطلاعات هابل نوشته شده است.
  • هابل اولین تلسکوپ نوری بود که توانست از یک سیاه چاله تصویر برداری کند. این سیاه چاله جرمی معادل چندیدن میلیارد برابر خورشید دارد.
  • هابل برای اولین بار تصاویری واضح از تولد و مرگ ستارگان ارائه داد.
  • در سال ۱۹۹۴ هابل از برخورد ستاره ای دنباله دار با مشتری تصویربرداری کرد.
  • دور ترین و قدیمی ترین اجرام آسمانی نسبت به زمین که تا کنون نور آنها به زمین رسیده است نیز توسط هابل ثبت شده اند.
  • ثبت تصویری با فاصله ۱۳ میلیارد سال نوری از زمین
  • در ۹ ژانویه ۲۰۱۳ دورترین ابرنواختر شناخته شده، توسط تلسکوپ هابل کشف شد. فاصله این ابرنواختر حدود ۱۰ میلیارد سال نوری است

هزینه های سرسام آور و محدودیت های خواص هابل باعث نشد که فکر تلسکوپ ها و رصدخانه های استراتوسفری از ذهن دانشمندان حذف گردد.

شاید شما به وقور نام هایل را شنیده باشید و اطلاعات خوبی از این شگفتی دست ساز بشر داشته باشید. از این رو قصد دارم شما را با تلسکوپ استراتوسفری جدیدی به نام سوفیا آشنا نمایم

در سال 2007 کنسرسیوم مشترکی از آلمان (مرکز هوا و فضای آلمان) و آمریکا (ناسا) اقدام به ساخت رصدخانه ای همانند کایپر نمودند. نام این پروژه رصدخانه استراتسفری ستاره‌شناسی مادون قرمز (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy ) قرار گرفت که مخفف آن Sofia نامیده و در رسانه ها مطرح گردید.

رصدخانه هوایی صوفیا - sofia

سوفیا بر روی یک بوینگ 747 قرار گرفته و امکان پرواز تا ارتفاع 17 کیلومتری را داراست. این رصد خانه مجهز به یک منعکس‌کنندهٔ دو و نیم متری است که برای رصد آسمان در طیف ۱ تا ۶۵۵ میکرومتر طراحی گردیده است.

قابلیت پرواز در همه نقاط زمین و تصویر برداری مادون قرمز از همه زوایای کره سماوی (نیم کره بالا و پایین) از مزیت های سوفیا می باشد.

 

ویدویی از صوقیا

تلسکوپ بزرگ تر با شعاع دید وسیع تر نسبت به تلسکوپ های پیشین از ویژگی های سوفیا است.شکار صحنه های بی بدیل از آسمان در کارنامه سوفیا جای گرفته است.شما در ذیل برخی از تصاویر برداشتی سوفیا را می بینید

 

جستارهای وابسته :

صفحه رسمی هابل در ناسا

سایت رسمی هابل

صفحه رسمی سوفیا در ناسا

صفحه رسمی سوفیا در مرکز هوا و فضای آلمان

صفحه رسمی کایپر در ناسا

دسته ها: آسمان - علمی
امیر
تو اون ارتفاع بدنه هواپیما باز میشه!
ایول. حال کردم
14 شهریور 94 at 05:16
ali2001
aliii
mamnon as matlabet
14 شهریور 94 at 17:02
ناشناس
تلسکوپ فضایی چه ربطی به هوایی داره ؟
14 شهریور 94 at 17:26
برای برداشت های تصاویر دقیق و بدون نویز نیاز به تصویر برداری از خارج از جو پیرامونی هست
حالا چه ۱۷ کیلومتر و یا ۵۶۰ کیلومتر
16 شهریور 94 at 16:03
عالی
14 شهریور 94 at 17:28
ایمان رضایی
فکر کنم قبل از کایپر هم رصدخانه هوایی داشته ایم
15 شهریور 94 at 16:23
بله فرمایش صحیح هست
Learjet- 1968
KAO – 1975
SOFIA – 2010
learjet کاملا آزمایشی بوده است و اندازه تلسکوپ آن به اندازه تلسکوپ های معمولی و یا خیلی معمولی است.
16 شهریور 94 at 16:13
moein
baz amrica badeh….
15 شهریور 94 at 16:24
علم بد و خوب نداره
سواستفاده از علم محل بحثه که معمولا این مورد توسط دولت ها زیاد رخ می دهد.
مثل ساخت بمب اتمی
16 شهریور 94 at 16:15
محمد جواد
بسیار خوب
موفق باشید
18 شهریور 94 at 11:23
بهرامی
تلسکوپ – کامپیوتر – فرهنگ
معلومه چه خبره آقای مهدی…
19 شهریور 94 at 11:27
ناشناس
مطلب خوبی بود
استفاده کردم
18 خرداد 95 at 12:13
تمام مطالب سايت خوب هستند
12 آبان 95 at 10:26
عالي…
13 آبان 95 at 20:03
تشکر
26 آبان 95 at 17:51
تشکر
27 آبان 95 at 13:28
عالي….
28 آبان 95 at 11:57
عالي…
1 آذر 95 at 12:39
دستتون درد نکنه
4 آذر 95 at 08:08
چقدر خوب
9 آذر 95 at 08:43
سپاس…
10 آذر 95 at 15:09
سلام به سايت ما هم سر بزنيد
11 آذر 95 at 06:56
واقعا ازتون ممنونم
12 آذر 95 at 14:05
تشکر ويژه از مديريت سايت
23 آذر 95 at 12:13
تشکر بسيار
25 آذر 95 at 11:53
سلامخيلي خوب بود
28 آذر 95 at 11:08
کارتون حرف نداره
28 آذر 95 at 12:42
خوب بودممنونم ازتون
29 آذر 95 at 08:22
ممنون هر روز سر ميزنم
24 بهمن 95 at 19:43
دمتون گرم مرسي
24 بهمن 95 at 22:48
سايت خوبي داريد
25 بهمن 95 at 04:30
کيفيت سايت عالي….
25 بهمن 95 at 20:08
لايک …
26 بهمن 95 at 11:24
تشکر ويژه از مديريت سايت
26 بهمن 95 at 23:07
مرسي از نوشته خوبتون
7 اسفند 95 at 11:11
عالي…
18 اسفند 95 at 01:36
متشکرم
18 اسفند 95 at 08:52
درود فراوانبسيار عالي
21 اسفند 95 at 17:28
خيلي عالي…
24 اسفند 95 at 21:55
besyar aali bood
25 اسفند 95 at 19:30
ممنون بابت اطلاع رساني.
26 اسفند 95 at 13:58
عالي…
28 اسفند 95 at 19:54
mamnoon
29 اسفند 95 at 15:30
کارتون حرف نداره
30 اسفند 95 at 16:12
مرسي…
7 فروردین 96 at 19:40
عالييييي
8 فروردین 96 at 12:59
لايک …
12 فروردین 96 at 10:16
درود بر شما
16 فروردین 96 at 22:02
متشکرم
19 فروردین 96 at 11:59
وبمستر عزيز تشکر مي کنم بابت زحماتي که مي کشيد.
25 فروردین 96 at 09:20
بسيارعالي
1 اردیبهشت 96 at 09:31
عاليدستتون درد نکنه
3 اردیبهشت 96 at 18:32
بسيااار خوب
4 اردیبهشت 96 at 12:22
ممنون از زحمات شما و سايت مفيدتون
8 اردیبهشت 96 at 19:24
خيلي دنبالش بودم-تشکر
10 اردیبهشت 96 at 06:47
خيلي دنبالش بودم-تشکر
13 اردیبهشت 96 at 14:52
وقتتون بخير بسيار عالي بود
19 اردیبهشت 96 at 02:16
خوب بود ممنون
22 اردیبهشت 96 at 10:28
تشکر
26 اردیبهشت 96 at 19:37
خوب بودممنونم ازتون
27 اردیبهشت 96 at 18:29
کارتون حرف نداره
20 خرداد 96 at 16:56
سلام ممنون
10 مرداد 96 at 03:42
خيلي دنبالش بودم-تشکر
10 مرداد 96 at 06:55
متشکرم
11 مرداد 96 at 17:44
پست فوق العاده اي بود
16 مرداد 96 at 13:17
سلام .خيلي خوب بود
19 مرداد 96 at 08:54
وقتتون بخير .بسيار عالي بود
19 مرداد 96 at 09:02
بسيارعالي
21 مرداد 96 at 15:23
عالي…
23 مرداد 96 at 14:10
تمام مطالبتون خوب هستند
24 مرداد 96 at 22:09
zamanha.com تقويم ساليانه
26 مرداد 96 at 12:56
کيفيت سايت عالي….
27 مرداد 96 at 11:14
مچکرم
28 مرداد 96 at 14:56
سايت زمان ها سايتي براي تقويم و تاريخ امروز
28 مرداد 96 at 17:41
درود بر شما
29 مرداد 96 at 06:24
مچکرم
1 شهریور 96 at 05:05
کيفيت سايت عالي….
1 شهریور 96 at 16:18
سايت زمان ها براي تقويم ساليانه
5 شهریور 96 at 06:40
متشکرم
5 شهریور 96 at 07:40
سلام… .متشکرم
7 شهریور 96 at 16:53
درود – اگه بازم مثل اين داريد بگذاريد
9 شهریور 96 at 12:34
تشکر
9 شهریور 96 at 13:40
سلام ممنون
10 مهر 96 at 21:43
بسيارعالي
11 مهر 96 at 15:41
درود – اگه بازم مثل اين داريد بگذاريد
15 مهر 96 at 13:46
ممنون هر روز سر ميزنم
16 مهر 96 at 09:11
خيلي دنبالش بودم-تشکر
17 مهر 96 at 18:38
تمام مطالبتون خوب هستند
19 مهر 96 at 10:45
خيلي دنبالش بودم-تشکر
20 مهر 96 at 17:00
کارتون حرف نداره
20 مهر 96 at 18:25
بسيار سپاسگذارم
23 مهر 96 at 00:08
ممنون از مطلب عالی‌تون جناب عباسی مهر،

برام خیلی جالب بود که ببینم چنین تلسکوپ‌هایی هم وجود دارند.
23 مهر 96 at 09:05
دستتون درد نکنه
23 مهر 96 at 17:38
دستتون درد نکنه
23 مهر 96 at 19:41
ممنون بابت اين مطلب مفيد
25 مهر 96 at 07:56
سلام ممنون
30 مهر 96 at 13:14
ممنون بابت اين مطلب مفيد
30 مهر 96 at 19:53
تشکر ويژه از مديريت سايت
30 مهر 96 at 23:55
دم شما گرم….
2 آبان 96 at 11:08
سلام براي تبليغات به کدوم قسمت مراجعه کنيم
4 آبان 96 at 01:15
دم شما گرم….
6 آبان 96 at 16:13
پست بسيار خوب
8 آبان 96 at 19:10
اينجا هميشه پستهاي عالي داره ممنون
9 آبان 96 at 00:28
خيلي دنبالش بودم-تشکر
9 آبان 96 at 21:04
بسيارعالي
9 آبان 96 at 22:51
سلام… .متشکرم
10 آبان 96 at 23:04
پست فوق العاده اي بود
12 آبان 96 at 06:08
تشکر ويژه از مديريت سايت
14 آبان 96 at 06:48
سايت خوبي داريد
15 آبان 96 at 08:19
خوب بود .ممنونم ازتون
15 آبان 96 at 08:20
دم شما گرم….
15 آبان 96 at 13:47
واقعا ازتون ممنونم
18 آبان 96 at 14:26
تشکر ويژه از مديريت سايت
20 آبان 96 at 06:32
درود فراوان .بسيار عالي
21 آبان 96 at 12:31
متشکرم
23 آبان 96 at 07:07
عالييييي
24 آبان 96 at 11:18
تمام مطالبتون خوب هستند
26 آبان 96 at 08:17
سلام تشکر فراوان
27 آبان 96 at 16:17
کارتون حرف نداره
29 آبان 96 at 10:03
متشکرم
29 آبان 96 at 15:26
درود فراوان .بسيار عالي
29 آبان 96 at 23:16
درود — به من هم سر بزنيد
30 آبان 96 at 07:51
سلام تشکر فراوان
1 آذر 96 at 13:33
درود — به من هم سر بزنيد
1 آذر 96 at 19:56
پست فوق العاده اي بود
3 آذر 96 at 08:22
تشکر
5 آذر 96 at 02:04
متشکرم
7 آذر 96 at 10:58
مثل هميشه عالي بود متشکرم
7 آذر 96 at 15:37
سپاس…
8 آذر 96 at 16:07
سپاس…
9 آذر 96 at 06:52
درود فراوان .بسيار عالي
9 آذر 96 at 13:35
ممنون هر روز سر ميزنم
12 آذر 96 at 10:04
با سلام و تشکر از کار زيباتون
12 آذر 96 at 20:11
ممنون از مطالب خوبتون
13 آذر 96 at 12:35
سلام… .متشکرم
14 آذر 96 at 01:26
دم شما گرم….
15 آذر 96 at 10:59
درود بر شما
16 آذر 96 at 10:27
سپاس…
17 آذر 96 at 07:36
تشکر بسيار
19 آذر 96 at 18:35
تشکر فراوان
20 آذر 96 at 13:42
سلام ممنون
21 آذر 96 at 12:41
تمام مطالبتون خوب هستند
22 آذر 96 at 15:47
پست بسيار خوب
23 آذر 96 at 02:35
اينجا هميشه پستهاي عالي داره ممنون
23 آذر 96 at 05:48
تمام مطالبتون خوب هستند
24 آذر 96 at 03:32
واقعا ازتون ممنونم
24 آذر 96 at 11:52
عالي….
24 آذر 96 at 14:14
عالي…
25 آذر 96 at 10:51
تشکر بسيار
25 آذر 96 at 13:08
سپاس…
26 آذر 96 at 10:50
تشکر ويژه از مديريت سايت
26 آذر 96 at 16:37
کارتون حرف نداره
29 آذر 96 at 22:31
واقعا ازتون ممنونم
30 آذر 96 at 07:24
سايت خوبي داريد
30 آذر 96 at 12:16
تشکر فراوان
30 آذر 96 at 13:02
عکس هایی که تلسکوپ هابل فرستاده واقعا قشنگن . عکس ها نهشون میده که جهان چقدر بزرگه و ما چقدر تنها
19 شهریور 97 at 14:40
11 بهمن 97 at 19:50